Is een financieel plan verplicht? Wettelijke vereisten voor de oprichting van een BV
Geschreven door Milan Balemans | Financieel planner & oprichter van OTR
Laatst gecontroleerd op 08-10-2026
Een financieel plan is in België wettelijk verplicht wanneer je een BV, CV of NV opricht. Je moet het vóór de oprichtingsakte aan de notaris overhandigen en aantonen dat de vennootschap over voldoende middelen beschikt voor de eerste twee jaar. Voor een eenmanszaak, VOF of CommV geldt diezelfde oprichtingsverplichting niet.
In deze blog lees je voor welke rechtsvormen een financieel plan verplicht is, welke onderdelen wettelijk vereist zijn, wat de notaris ermee doet en wanneer oprichtersaansprakelijkheid kan ontstaan.
Inhoudsopgave
Voor welke vennootschappen is een financieel plan verplicht?
Bij de oprichting van deze Belgische vennootschapsvormen moet je een financieel plan opstellen:
- BV: besloten vennootschap;
- CV: coöperatieve vennootschap;
- NV: naamloze vennootschap.
Deze vormen worden via een notariële oprichtingsakte opgericht. De oprichters bezorgen het financieel plan vóór de ondertekening aan de notaris.
Bij een VOF, CommV of maatschap geldt de verplichting niet op dezelfde manier. Deze vormen kennen doorgaans geen wettelijke verplichting om bij oprichting een financieel plan aan een notaris te overhandigen. Omdat vennoten bij een VOF of CommV geheel of gedeeltelijk onbeperkt aansprakelijk kunnen zijn, blijft een financiële haalbaarheidsanalyse wel sterk aanbevolen.
Voor een eenmanszaak is een financieel plan evenmin een wettelijke oprichtingsvoorwaarde. Een bank of kredietverstrekker kan het wel vragen wanneer je een lening aanvraagt.
Twijfel je nog over je rechtsvorm? Bekijk dan de vergelijking tussen een eenmanszaak en vennootschap.
Wanneer moet je het financieel plan bezorgen?
Het financieel plan moet klaar zijn vóór de oprichtingsakte wordt ondertekend. Je overhandigt het aan de notaris, die het bewaart in het oprichtingsdossier.
Het document wordt niet samen met de statuten in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Je omzetprognoses, kostenstructuur en andere financiële gegevens worden dus niet automatisch openbaar gemaakt.
De notaris controleert of het vereiste plan werd aangeleverd. De verantwoordelijkheid voor de cijfers, hypotheses en het voorziene aanvangsvermogen blijft bij de oprichters. Een notariële akte betekent dus niet dat je prognoses financieel zijn goedgekeurd.
Wat moet wettelijk in een financieel plan staan?
Een financieel plan voor een BV, CV of NV moet minstens de wettelijk vereiste informatie bevatten. De precieze uitwerking verschilt per onderneming, maar de kern bestaat uit de volgende onderdelen.
1. Een nauwkeurige beschrijving van de geplande activiteit
Beschrijf wat de vennootschap gaat doen, welke producten of diensten ze aanbiedt en hoe ze inkomsten wil genereren. De financiële cijfers moeten logisch aansluiten bij die activiteiten.
2. Een overzicht van alle financieringsbronnen
Toon hoe je de opstart financiert. Denk aan:
- inbreng in geld;
- inbreng in natura;
- rekening-courant van de oprichters;
- bankleningen;
- leasing;
- subsidies of andere financieringsvormen.
Vermeld waar relevant ook belangrijke voorwaarden en zekerheden. De financiering moet voldoende zijn om de investeringen, opstartkosten en eerste exploitatieperiode te dragen.
3. Een openingsbalans
De openingsbalans toont de financiële positie bij de start: bezittingen, beschikbare liquide middelen, eigen vermogen en schulden. Ze vormt het vertrekpunt voor de verdere prognoses.
4. Geprojecteerde balansen na twaalf en vierentwintig maanden
Deze balansen tonen hoe de activa, schulden en het eigen vermogen volgens de prognose evolueren. Ze moeten aansluiten bij de resultatenrekening, investeringen, afschrijvingen, financiering en cashflow.
5. Geprojecteerde resultatenrekeningen
De resultatenrekening toont de verwachte omzet, kosten en winst of verlies. Voor de wettelijke oprichting werk je minstens een prognose uit voor de eerste twaalf en vierentwintig maanden.
6. Een begroting van inkomsten en uitgaven voor minstens twee jaar
Hiermee toon je wanneer geld binnenkomt en buitengaat. Dat is belangrijk omdat winst niet automatisch betekent dat er voldoende geld op de bankrekening staat. Investeringen, btw, betaaltermijnen en leningaflossingen kunnen voor tijdelijke cashtekorten zorgen.
7. Een toelichting bij de gebruikte hypotheses
Leg uit waarop je omzet, verkoopvolume, prijzen, marges en kosten zijn gebaseerd. Gebruik bijvoorbeeld offertes, marktonderzoek, historische cijfers, capaciteit of reeds gemaakte klantafspraken.
Heeft een externe deskundige geholpen bij het opstellen van het plan? Dan moet die ook bij naam vermeld worden.
Hoeveel jaren neem je op in het financieel plan?
Het financieel plan moet minstens de eerste twee jaar van de vennootschap bestrijken. Bij een verlengd eerste boekjaar moet je er dus op letten dat de prognose werkelijk voldoende ver vooruitkijkt en niet alleen twee boekjaren op papier toont.
Bij On The Rise werken we ieder financieel plan standaard uit over een periode van minstens 36 maanden. Zo voldoe je niet alleen aan de wettelijke vereisten, maar krijg je als oprichter ook een duidelijk en bruikbaar beeld van de financiële ontwikkeling van je onderneming op langere termijn. Door de verwachte omzet, kosten, resultaten en cashflow per maand uit te werken, worden de opstart- en groeifase, seizoensschommelingen en mogelijke cashtekorten tijdig zichtbaar. Hierdoor kun je financiële risico’s sneller herkennen, gerichter anticiperen en je plannen waar nodig bijsturen.
Wat betekent een toereikend aanvangsvermogen?
Voor een BV bestaat geen formeel wettelijk minimumkapitaal meer. Dat betekent niet dat je een BV zonder voldoende middelen kunt oprichten.
De oprichters moeten een toereikend aanvangsvermogen voorzien voor de geplande activiteiten gedurende minstens twee jaar. Wat toereikend is, verschilt sterk per onderneming. Een consultant die van thuis uit werkt, heeft doorgaans minder nodig dan een horecazaak met inrichting, voorraad en personeel.
Bereken daarom minstens:
- investeringen en eenmalige opstartkosten;
- vaste en variabele kosten;
- btw- en belastingeffecten;
- de periode voordat klanten betalen;
- aflossingen en rente;
- de bezoldiging van de zaakvoerder;
- een realistische buffer voor vertragingen en tegenvallers.
Het laagste verwachte banksaldo is vaak belangrijker dan de vraag wanneer je boekhoudkundig winst maakt.
Wanneer kan oprichtersaansprakelijkheid ontstaan?
Het financieel plan speelt een belangrijke rol wanneer de vennootschap kort na de oprichting failliet gaat.
Wordt de vennootschap binnen drie jaar na de oprichting failliet verklaard en blijkt dat het aanvangsvermogen bij de start kennelijk ontoereikend was om de voorgenomen activiteit gedurende minstens twee jaar normaal uit te oefenen, dan kan de rechtbank de oprichters onder bepaalde voorwaarden geheel of gedeeltelijk aansprakelijk stellen voor de schulden.
Dat gebeurt niet automatisch bij ieder faillissement. Er moet onder meer worden beoordeeld of het voorziene vermogen bij de start kennelijk onvoldoende was. Het financieel plan kan dan worden opgevraagd en als belangrijk beoordelingselement dienen.
Vermijd daarom cijfers die enkel werden aangepast om het plan sluitend te maken. Een realistisch verlies tijdens de opstart is verdedigbaarder dan een kunstmatig winstgevende prognose zonder voldoende financiële buffer.
Mag je zelf een financieel plan voor de notaris maken?
Ja. De wet verplicht je niet om het financieel plan door een accountant, boekhouder of financieel adviseur te laten opstellen. De oprichters blijven wel verantwoordelijk voor de volledigheid, samenhang en onderbouwing.
Zelf opstellen is vooral haalbaar bij een overzichtelijk bedrijfsmodel wanneer je omzet en kosten kunt onderbouwen en resultatenrekening, cashflow en balans correct kunt koppelen. Bij grote investeringen, personeel, voorraad of meerdere financieringen kan deskundige begeleiding verstandig zijn.
Je kunt starten met een financieel plan template voor België en het ingevulde plan vervolgens laten controleren. Wil je de volledige financiële uitwerking uitbesteden, bekijk dan de dienst financieel plan laten opstellen.
Is een wettelijk correct plan automatisch geschikt voor een bank?
Niet noodzakelijk. De wettelijke minimuminhoud focust op de oprichting en het aanvangsvermogen. Een bank wil daarnaast vooral beoordelen of je de lening kunt terugbetalen.
Voor een kredietaanvraag zijn vaak ook nodig:
- een investeringsoverzicht en bestemming van de lening;
- rente- en aflossingstabellen;
- maandelijkse cashflow na aflossingen;
- onderbouwing van eigen inbreng;
- scenario- of gevoeligheidsanalyses;
- informatie over zekerheden en bestaande verplichtingen.
Lees daarvoor ook hoe je een financieel plan voor een lening maakt.
Veelgestelde vragen over ...
Is een financieel plan verplicht voor iedere vennootschap?
Nee. Het is wettelijk verplicht bij de oprichting van een BV, CV en NV. Voor een VOF, CommV, maatschap of eenmanszaak geldt niet dezelfde wettelijke oprichtingsverplichting.
Moet een financieel plan winst tonen?
Nee. Een opstartverlies kan realistisch zijn. Je moet wel aantonen hoe het verlies wordt gefinancierd en waarom het aanvangsvermogen voldoende blijft.
Wordt het financieel plan openbaar gemaakt?
Nee. Het wordt aan de notaris overhandigd en bewaard, maar niet samen met de oprichtingsakte gepubliceerd.
Controleert de notaris alle berekeningen?
De notaris controleert het oprichtingsdossier en of het financieel plan werd aangeleverd. De oprichters blijven verantwoordelijk voor de financiële informatie en hypotheses. Vraag aan je eigen notaris welke controles in jouw dossier worden uitgevoerd.
Wat kost een financieel plan voor een BV?
De prijs hangt af van de complexiteit, begeleiding en benodigde analyses. Bekijk de actuele vergelijking in wat kost een financieel plan?.
Conclusie: behandel het financieel plan niet zomaar als een formaliteit
Een financieel plan is verplicht bij de oprichting van een BV, CV of NV en moet minstens twee jaar bestrijken. Het bevat onder meer de activiteiten, financieringsbronnen, openingsbalans, geprojecteerde resultaten en balansen, begroting van inkomsten en uitgaven en toelichting bij de hypotheses.
De echte meerwaarde ligt niet alleen in het voldoen aan de wet. Een goed plan toont hoeveel financiering je nodig hebt, wanneer cashtekorten kunnen ontstaan en of je vennootschap financieel gezond kan starten.
Wil je zeker zijn dat je prognoses samenhangen en voldoende onderbouwd zijn? On The Rise kan je financieel plan voor de oprichting van je vennootschap opstellen of je ingevulde financieel plan laten nakijken.
Over de auteur
Milan Balemans is financieel planner en oprichter van On The Rise. Hij helpt starters en ondernemers met financiële plannen voor vennootschapsoprichtingen, leningen en financieringsaanvragen. Vanuit On The Rise werkte hij al aan meer dan 190 financiële plannen voor ondernemers in België en Nederland.
